Τα Μουκριώτκα: γλωσσικές εικόνες του Μόκρου-Λιβαδερού Κοζάνης, της Έφης Νίκου-Γιωλτζόγλου

Σάββατο 26 Μαρτίου 2016, Αίθουσα Λαογραφικού Μουσείου Κοζάνης

 

Μουκριώτκα1

Θα ήθελα να δηλώσω καταρχάς ότι είμαι ιδιαιτέρως ευτυχής σήμερα, που έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω το βιβλίο της κ. Έφης Νίκου-Γιωλτζόγλου «Τα Μουκριώτκα», με τον διαφωτιστικό υπότιτλο: «γλωσσικές εικόνες του Μόκρου-Λιβαδερού Κοζάνης». Δεν είναι σχήμα καθ’ υπερβολήν. Εξηγούμαι: έχω πολλές φορές τονίσει ότι για μένα η παρουσίαση ενός βιβλίου δεν είναι μόνο μια πανηγυρική εκδήλωση ―είναι και τέτοια· δεν είναι μόνο μια εκδήλωση τιμής στον άνθρωπο που, αντί να επιλέξει τη ραστώνη του καφενείου ή του καναπέ, αποφάσισε να εκθέσει τον εαυτό του στη συνήθως εύκολη κριτική των άλλων ―πώς θα μπορούσε να μην είναι; Μια παρουσίαση βιβλίου είναι κυρίως μια ευκαιρία να μάθουμε όλοι κάτι περισσότερο από αυτό που ξέραμε, πριν πάμε στην εκδήλωση αυτή. Με την έννοια αυτή είναι ένα σεμινάριο, ένα μάθημα ―όπως θέλετε πείτε το.

Θα ξεκινήσω με δυο-τρεις εικόνες, που θέλω να τις μοιραστώ μαζί σας, και μετά θα σας πω τον προσωπικό επιστημονικό μου πόνο…

Μουκριώτκα2

Είναι ο Γλωσσικός Άτλας της Κρήτης, του Ν.Γ. Κονστοσόπουλου, ένα βιβλίο που έχει 172 χάρτες της Κρήτης, σαν αυτόν που βλέπετε αμέσως πιο κάτω. Σε κάθε χάρτη υπάρχουν 163 κουκκίδες, που αντιστοιχούν σε ισάριθμες γλωσσικές κοινότητες του νησιού. Κάθε χάρτης απεικονίζει μια λέξη ή φράση και τις διάφορες εκδοχές με τις οποίες απαντούν στις 163 αυτές γλωσσικές κοινότητες της Κρήτης. Να ένα παράδειγμα:

Μουκριώτκα3.jpg

Η μισή Κρήτη λέει την κό(τ)τα όρνιθα και η άλλη μισή όρθα. Μία μόνο κουκκίδα (η 106) τη λέει πούλλα. Μου κίνησε την περιέργεια αυτή η μοναδικότητα. Πάω να δω ποια είναι η κουκκίδα 106 και βλέπω ότι είναι η Νέα Αλικαρνασσός, που σημαίνει ότι οι κάτοικοί της (οι Μπουντρουμιανοί) είναι πρόσφυγες από τη μικρασιατική Αλικαρνασσό (σημερινό τουρκικό όνομα Bodrum), άρα μιλούν ένα δωδεκανησιακού τύπου ιδίωμα και είναι «σαν τη μύγα μες στο γάλα» ανάμεσα στους Κρητικούς. Δεν είναι εντυπωσιακό το εύρημα; Πώς θα πιστοποιούνταν καλύτερα η μετακίνηση ενός πληθυσμού και η διαφοροποίησή του από τους σύνοικους πληθυσμούς;

Κι επειδή είμαι από αυτούς που αντιμάχονται τον εντελώς ανιστόρητο και εξωπραγματικό ισχυρισμό περί μιας, ενιαίας και ομοιογενούς γλώσσας ―εν προκειμένω της ελληνικής, δείτε πώς λένε στην Κρήτη, έναν σχετικά μικρό γεωγραφικό χώρο και μάλιστα νησιωτικό ―που σημαίνει ότι δεν έχει εύκολες τις γύρω επιδράσεις, δείτε λοιπόν πώς λένε το: καθαρίζει ο ουρανός (από τα σύννεφα):

Μουκριώτκα4.jpg

Ούτε μία, ούτε δυο, αλλά 19 διαφορετικές λέξεις(!). Δεν είναι εκπληκτικό και θαυμαστό αυτό το μωσαϊκό λέξεων: ksekufoni, ksekadilizi, kalonizi, ksesterjazi, espase, eksekopse, eksekaline, ekalumare, κ.λπ;

Και για τη φράση: Πήρε το παιδί στην πλάτη, αυτό που εμείς θα λέγαμε γκαλγκούτσι, οι Κρητικοί επινόησαν ούτε λίγο ούτε πολύ 26 φωνητικές ή λεξιλογικές παραλλαγές:

Μουκριώτκα5.jpg

Δεν είναι «κρίμα κι άδικο» να θέλει κανείς να εξαφανίσει αυτή την υπέροχη πολυχρωμία και να επιβάλει μιαν άχαρη και άχρωμη ομοιομορφία; Αυτά τα καταθέτω ως τροφή για σκέψη για την ώρα και θα επανέλθω.

Να, λοιπόν, γιατί δήλωσα χαρούμενος για την αποψινή μας συνάντηση· γιατί μια τέτοια ενδιαφέρουσα γλωσσικά περιοχή, στην οποία ασφαλώς ανήκει και το Λιβαδερό, το Μόκρο, είναι και η δική μας περιοχή Κοζάνης-Γρεβενών, καθώς

α) βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στα συμπαγή νεοελληνικά ιδιώματα και σε «γλωσσικές μεταβατικές περιοχές” (= μια περιοχή στα όρια μετάβασης από μια γλωσσική ομάδα σε μιαν άλλη αλλόγλωσση). Στην περίπτωσή μας η πιο σημαντική γλωσσική μεταβατική περιοχή είναι αυτή που φτάνει μέχρι τα Σκόπια, ένθεν και ένθεν της οποίας υπάρχουν αμιγείς περιοχές, ελληνόφωνη και σλαβόφωνη, ενώ στο εσωτερικό της, σε γειτονία και διάσπαρτες, απαντώνται ετερόκλητες γλωσσικές ομάδες: ελληνόφωνες, σλαβόφωνες, βλαχόφωνες και αλβανόφωνες, με επικρατέστερες στον νότο τις ελληνόφωνες και στον βορρά τις σλαβόφωνες.

β. στο εσωτερικό της περιοχής Kοζάνης-Γρεβενών απαντώνται μικρές αλλά δυναμικές δίγλωσσες ομάδες: βλαχόφωνοι, τουρκόφωνοι και σλαβόφωνοι

ι) οι Βλαχόφωνοι ―η πολυπληθέστερη ομάδα, σε αμιγείς οικισμούς στα ορεινά χωριά των Γρεβενών (Σαμαρίνα, Σμίξη, Aβδέλλα, Περιβόλι) καθώς και σε όλα τα αστικά κέντρα της περιοχής (Κοζάνη, Γρεβενά, Tσοτίλι, Σιάτιστα, Bλάστη, κ.λπ.).

ιι) οι Τουρκόφωνοι, πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, ο κύριος όγκος των οποίων βρίσκεται κυρίως μεταξύ Kοζάνης και Σερβίων, π.χ. Βαθύλακκος, και σε χωριά των Γρεβενών, π.χ. Δοξαράς.

ιιι) οι Σλαβόφωνοι, γηγενείς πληθυσμοί, σε αμιγή ή/και μεικτά χωριά κυρίως στην επαρχία Εορδαίας, π.χ. Κόμανος, Ερμακιά, Εμπόριο, Φούφας κ.λπ.

γ. το τρίτο γλωσσικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η ύπαρξη αρκετών διαλεκτόφωνων ομάδων, το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων μιλάει ένα βόρειο νεοελληνικό ιδίωμα. Τρία είναι τα βασικά γλωσσικά ιδιώματα της περιοχής: της Σιάτιστας, της Κοζάνης και του Βελβενδού, ενώ τα άλλα, παρόμοια με μεγαλύτερη γειτνίαση προς κάποια από τα τρία βασικά, είναι: του Τσιαρτσιαμπά, των Σερβίων, του Άνω Βοΐου, της Βλάστης και των Καμβουνίων. Όμως η περιοχή αυτή αποτέλεσε και έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς προσφύγων από Μ. Ασία. Έτσι υπάρχουν παντού διάσπαρτες διαλεκτόφωνες ομάδες, όπως:

  • Πόντιοι: κατανεμημένοι σε αμιγή ή/και μεικτά χωριά σε όλη την περιοχή Kοζάνης-Γρεβενών,
  • Θρακιώτες και Μικρασιάτες, οι οποίοι συνήθως συνοικούν με τους Πόντιους,
  • Καππαδόκες, στην περιοχή Γρεβενών (π.χ. Δοξαράς, αμιγές) και διάσπαρτοι σε άλλες περιοχές, π.χ. Βαθύλακκος, Πετρανά) και
  • τέλος, ομιλητές της τσακωνικής διαλέκτου σε χωριά της περιοχής Σερβίων, πρόσφυγες από τσακωνόφωνες εγκαταστάσεις της Προποντίδας.

Αυτό το πολύχρωμο μωσαϊκό γλωσσών, διαλέκτων και ιδιωμάτων δε συνιστά κανενός είδους Βαβέλ. Αντίθετα· όλο αυτό το πολυποίκιλο γλωσσικό υλικό πλουτίζει την εκφραστικότητα της νεοελληνικής γλώσσας (μας), η οποία (είτε ως κοινή είτε ιδιωματικά) αποτελεί τον συνεκτικό κρίκο όλου αυτού του πληθυσμού ―άλλωστε και οι δίγλωσσοι είναι κυρίως πρώτα ελληνόφωνοι. Αυτή η πραγματικότητα περιμένουμε να απεικονίζεται και στο υλικό που έχουμε σήμερα μπροστά μας. Και πράγματι αυτό συμβαίνει και φαίνεται ήδη στο παλιό όνομα του χωριού: Μόκρο, σλαβικής προέλευσης, με σημασία «υγρός τόπος», πράγμα που λήφθηκε ασφαλώς υπόψη κατά τη μετονομασία του σε Λιβαδερό (ένα λιβάδι δε μπορεί παρά να βρίσκεται σε τόπο που κρατάει υγρασία).

Σε κάθε παρουσίαση βιβλίου που κάνω φροντίζω να δω τις προθέσεις του συγγραφέα του, άλλοτε ρητά διακηρυγμένες κι άλλοτε λανθάνουσες αλλά σίγουρα εύκολο να τις αναγνωρίσει κανείς, αν εντρυφήσει προσεκτικά και με σεβασμό στο κείμενο. Κι έτσι πάντα κρίνω την ποιότητα ενός βιβλίου· με κριτήριο τις προθέσεις του συγγραφέα κι όχι με το τι θα περίμενα εγώ ή κάποιοι άλλοι απ’ αυτό. Η συγγραφέας μας, λοιπόν, η κ. Νίκου, μας λέει ήδη στον πρόλογό της ότι με το βιβλίο αυτό συμπληρώνονται σαράντα χρόνια ενασχόλησής της με τα πολιτιστικά πράγματα του χωριού της με πρόθεση να τα καταγράψει, για να τα διασώσει απ’ τη φθορά της λήθης και του εκσυγχρονισμένου τρόπου ζωής. Απόλυτα σεβαστή η επιλογή της στάσης: η γλώσσα για τη συγγραφέα συνιστά «πολιτιστικό στοιχείο»· κι έτσι τη βλέπει. Αν, επομένως, εγώ η κάποιος άλλος ομότεχνός μου συμφωνούμε ή όχι με τις γλωσσολογικές της ερμηνείες, αυτό αφορά εμάς και όχι εκείνην. Δική μας δουλειά είναι μέσα σε όλα αυτά τα «πολιτιστικά στοιχεία» του βιβλίου να βρούμε εκείνα που επιβεβαιώνουν ή διαφοροποιούν τις δικές μας μέχρι τώρα γνώσεις για τη συνολική αυτή γλωσσική περιοχή Κοζάνης-Γρεβενών, που σας περιέγραψα πριν λίγο. Κι εδώ συμφωνώ απόλυτα με τη συγγραφέα, η οποία δηλώνει: «Την αξία της εργασίας αυτής από επιστημονική άποψη, γλωσσολογική, ιστορική, κοινωνική κ.λπ., μπορούν να την αποτιμήσουν οι ειδικοί. Για μένα η αξία της είναι εφάμιλλη ενός πολύτιμου κειμήλιου των προγόνων μου, που σταδιακά μου αποκαλύφτηκε, καθώς επί χρόνια ερευνούσα τις ποικίλες πλευρές του βίου τους».

Έτσι βλέπω κι εγώ κάθε προσπάθεια σαν αυτήν που παρουσιάζουμε σήμερα: ο κάθε ερευνητής έχει στόχο να «φωτογραφήσει» το δικό του ιδίωμα, να καταγράψει ό,τι βλέπει, ακούει ή ξέρει για το δικό του χωριό, που γι’ αυτόν αποτελεί τον «ομφαλό της γης». Αυτό για κάποιους μπορεί να έχει περιορισμένη αξία: όσο μικρότερο το χωριό, τόσο μικρότερη και η αξία του. Δεν είναι έτσι· ο ερευνητής αυτός, χωρίς ο ίδιος να το καταλαβαίνει ή να είναι στις προθέσεις του, είναι ένας σημαντικός ―ίσως και μοναδικός, αν κανείς άλλος χωριανός του ή μη δεν κάνει κάτι ανάλογο― κρίκος μιας τεράστιας αλυσίδας, που, αν δεν έλειπαν κάποιοι κρίκοι (που δυστυχώς είναι πολλοί), θα μας έδιναν την εικόνα μιας ολόκληρης περιοχής (του νομού Κοζάνης, ας πούμε), μιας ευρύτερης περιοχής (της Δυτικής Μακεδονίας, για παράδειγμα) ή και όλης της χώρας (της Ελλάδας στην περίπτωσή μας). Σκεφτείτε πόσο πολύτιμο θα ήταν να είχαμε, για παράδειγμα, έναν χάρτη ολόκληρης της Ελλάδας, όπου θα απεικονίζονταν αντιπροσωπευτικές λέξεις και φράσεις από όλους αυτούς τους τόπους που είναι τόσο όμοιοι μεταξύ τους, αφού είναι όλοι ελληνόφωνοι, αλλά και τόσο διαφορετικοί, αφού θα διαπιστώναμε ότι υπάρχουν καμιά δεκαριά τουλάχιστον λέξεις μόνο για την κότα, όπως είδαμε πιο πάνω για την Κρήτη. Πόσο πιο καθαρή και πλούσια εικόνα για τη γλώσσα μας στο σύνολό της θα είχαμε και πόσοι εθνικοί ή αστικοί μύθοι για την μία και ενιαία γλώσσα (άρα φτωχή και πετσοκομμένη, θα έλεγα εγώ) θα κατέρρεαν μπροστά στην πραγματικότητα αυτή, για να δούμε με καθαρό μάτι και χωρίς προκατασκευασμένες απόψεις πώς στη γλώσσα μας αντανακλάται όλη η ιστορία και όλος ο πολιτισμός μας.

Γι’ αυτό ζηλεύω τους Κρητικούς, που είχαν έναν Κοντοσόπουλο, ο οποίος τους έδωσε αυτόν τον Γλωσσικό Άτλαντα, και λυπάμαι που δεν έχουμε κι εμείς στον τόπο μας κάτι αντίστοιχο. Ευτυχώς, όμως, έχουμε μικρές ψηφίδες, σαν το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζουμε, που συμπληρώνουν αυτό το πολύχρωμο γλωσσικό μωσαϊκό του τόπου μας. Όσοι περισσότεροι προστεθούν, τόσο το καλύτερο.

Θα συμφωνήσω με τη συγγραφέα σε κάτι ακόμη που λέει στον πρόλογό της. Όλα τα πολιτιστικά στοιχεία που έχει συγκεντρώσει στην πολύχρονη αυτή προσπάθειά της δεν προσφέρουν ευκαιρίες για πλουτισμό, κύρος, δύναμη κι αναγνωρισιμότητα. Στο δικό της όμως αξιακό σύστημα συνιστούν ψυχικά και πνευματικά μαργαριτάρια, τα οποία συγκέντρωσε υποδυόμενη τον ρόλο μιας ιδιότυπης ρακοσυλλέκτριας αναζητώντας τα κομμάτια της ψυχής της. Θα διαφωνήσω όμως μαζί της ότι αυτά τα μαργαριτάρια βρίσκονται κρυμμένα ανάμεσα στα «σύγχρονα καταναλωτικά σκουπίδια». Δε χρειάζεται τέτοια αντιπαράθεση ενός εξωραϊσμένου παρελθόντος με ένα μαύρο και δυσοίωνο μέλλον. Η ιστορία δείχνει αλλά και η ψύχραιμη αντιμετώπιση επιβάλλει να τα δούμε όλα αυτά σε μια αέναη ροή, όπου κάθε φορά κάτι νεότερο διαδέχεται το παλιό, καθώς οι συνθήκες που δημιούργησαν το παλιό έπαψαν πλέον να υπάρχουν και προέκυψαν νέες, που η γλώσσα είναι υποχρεωμένη να εκφράσει. Έτσι πορεύεται ο κόσμος, ο πολιτισμός και η ιστορία.

Ποιοι και τι κερδίζουμε, λοιπόν, από αυτό το βιβλίο;

α. πρώτα-πρώτα οι συντοπίτες της κ. Νίκου-Γιωλτζόγλου μπορούν να δουν τη λεξιλογική αυτή συλλογή σαν ένα θησαυροφυλάκιο των πολιτιστικών στοιχείων που συγκέντρωσε εκεί για λογαριασμό τους η συγγραφέας. Οι παλιότεροι θα θυμηθούν, οι νεότεροι θα παρακινηθούν να μάθουν πώς οι πρόγονοί τους είδαν τον κόσμο και τον αποτύπωσαν στο γλωσσικό τους ιδίωμα.

β. για την ιστορία της ελληνικής γλώσσας η συμβολή αυτή είναι σημαντική, καθώς καταγράφεται και διασώζεται ―έστω και μουσειακά― ένα γλωσσικό υλικό για μεταγενέστερη και μετα-ερευνητική αξιοποίηση από όποιον θελήσει να το κάνει. Οι ειδικοί επιστήμονες θα βρούμε εδώ στοιχεία μέσα από τα οποία επιβεβαιώνονται όλες οι γλωσσικές παρατηρήσεις που είχαμε κάνει με τη μελέτη άλλων ιδιωμάτων και τις είχαμε ―κάπως αυθαίρετα― γενικεύσει. Το υλικό αυτό έρχεται να συνηγορήσει ότι το γλωσσικό ιδίωμα του Λιβαδερού (αναφέρω εντελώς ενδεικτικά, για να μη σας κουράζω):

  • όπως όλα τα γλωσσικά ιδιώματα Γρεβενών και Κοζάνης, είναι βόρειο ιδίωμα με κύρια φωνητικά γνωρίσματα την τροπή των άτονων φωνηέντων e και ο σε i και u και την αποβολή των άτονων φωνηέντων i και u, π.χ. ξιβουτανίζου, κουμπουδένου, ψχη, βνι (= βουνό).
  • το σύμφωνο που απομένει μετά την έκπτωση του i διατηρεί τα ίχνη τής άλλοτε συνεκφοράς του μαζί με το i, π.χ. γαϊτάνι, παραστάθι.
  • παρατηρούνται φαινόμενα αφομοίωσης ή ανομοίωσης για τη δημιουργία πιο ευπρόφερτου συμπλέγματος, π.χ. ρίθκα < ρίχτηκα, ανέφκα < ανέβηκα κ.λπ.
  • παρατηρείται σε αρκετές λέξεις το φαινόμενο της πρόθεσης ενός α-, π.χ. αδίμτου < το αρχαιοελληνικό δίμιτος (= ύφασμα με δύο μίτους), αγρηπίδα < το αρχαιοελληνικό κρηπίς (= η βάση της στέγης με πέτρινες πλάκες που προεξέχουν, για να φεύγουν τα νερά). Οι δυο αυτές λέξεις αποτελούν αρχαϊσμούς, λέξεις δηλ. της αρχαίας ελληνικής που σώζονται στα ιδιώματα αλλά όχι στην κοινή νεοελληνική.
  • τα συμφωνικά συμπλέγματα μπ, ντ, γκ (γγ) προφέρονται συνοδευόμενα από έρρινο σύμφωνο ως mb, nd, ng αντίστοιχα, π.χ. αμπέλι [ambeli], αντάρα [andara], φιγγάρι [fingari].
  • τον λεξιλογικό πλούτο του γλωσσικού ιδιώματος του Λιβαδερού συνθέτουν οι εξής βασικές κατηγορίες λέξεων:
    • αρχαιοελληνικά και μεσαιωνικά γλωσσικά στοιχεία, ξαναθυμίζω το αδίμτου και την αγρηπίδα,
    • διαβαλκανικές λέξεις, όπως η γκλαμπάτσα (= ζωονόσος), το λάιους (= μαύρος) και το σιούτους (= χωρίς κέρατα),
    • λέξεις τουρκικής προέλευσης, όπως ο γκαντάρας (= άπονος, απάνθρωπος), το ιλιάτσι (= γιατροσόφι) και το κουρσούμι (= το βόλι).
    • λέξεις σλαβικές, όπως η βέμπιλι (= ιλαρά), η βιρβιρίτσα (= σκίουρος) και ο γκόλιαβους (= γυμνός)
    • λέξεις αλβανικές, όπως η γκουρτσιά (= άγρια αχλαδιά) και το καλαμπούκι, και η μπουμπότα (πίτα από καλαμποκάλευρο), και τέλος
    • αρκετές βλάχικες λέξεις, όπως άμπουρους (= ατμός), βαλμάς (= βοσκός αλόγων και μουλαριών), κουτάρι (= φραγμένος εσωτερικός χώρος της καλύβας, όπου έδεναν την προβατίνα, για να θηλάσει το αρνάκι).

γ. στο κάθε βιβλίο ο συγγραφέας του βάζει ένα κομμάτι από τον εαυτό του ή ―για να το πω αλλιώς― όσο κι αν θέλει, δεν μπορεί να τον κρύψει. Στο οπισθόφυλλο η συνάδελφος Έφη Νίκου-Γιωλτζόγλου δηλώνει ότι: «είναι φιλόλογος κι ασχολείται με θέματα λαογραφίας και πολιτισμού». Έχει κάνει αντίστοιχες δημοσιεύσεις παλιότερα. Αυτό δεν είναι μια απλή αναφορά· είναι μια δήλωση της ματιάς μέσα από την οποία βλέπει τα πράγματα και τον κόσμο γύρω της. Κι αυτό δεν μπορεί παρά να απεικονίζεται στον τρόπο με τον οποίο συλλέγει, επεξεργάζεται και παρουσιάζει το υλικό της. Η λαογραφική αυτή ματιά είναι διάχυτη στα λήμματα του βιβλίου. Ένας μικρός τυχαίος ερανισμός:

  • στο λήμμα αλυχτώ διαβάζουμε ότι εκτός από «γαβγίζω» σημαίνει και «ξορκίζω, π.χ. αλυχτώ του κθαράκι» (= ερέθισμα ή σπυράκι στο μάτι),
  • στο λήμμα αλγόμυγα διαβάζουμε ότι θεωρούνταν καλός οιωνός, δήλωνε άφιξη επισκέπτη,
  • στο λήμμα πατώ μια από τις τέσσερις σημασίες: μι πατάει του ίσκιουμα, δηλ. βγάζω μελανά σημάδια στο σώμα από κάποιο ξωτικό.

Κύριες και κύριοι,

Η έρευνα των γλωσσικών ιδιωμάτων συμβάλλει αποφασιστικά στη συνολική μελέτη της (ελληνικής) γλώσσας σε όλη της τη γεωγραφική και ιστορική διάσταση. Τα τοπικά ιδιώματα διασώζουν αισθητικά και εκφραστικά αριστουργήματα, πολλά από τα οποία δε διασώθηκαν στην κοινή μορφή της γλώσσας μας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στον εμπλουτισμό της. Με τον συνήθως συντηρητικό τους χαρακτήρα εξάλλου φωτίζουν πολλές πλευρές της κοινωνικής και πολιτιστικής δομής και διάρθρωσης των τοπικών κοινωνιών σε μια δεδομένη χρονική περίοδο.

Η διαφαινόμενη ως βέβαιη πλέον συρρίκνωση και εξαφάνιση των διαλέκτων θα έχει ως αποτέλεσμα και την απώλεια πολλών εκφραστικών μέσων αλλά και της ίδιας της διαφορετικότητας αυτού του τύπου, η οποία θα παραχωρήσει τη θέση της σε μιαν άχαρη ομοιογένεια. Μια πραγματικότητα, την οποία δεν μπορούμε να ανατρέψουμε αλλά που δεν πρέπει να μας αφήσει ασυγκίνητους.

Το βιβλίο Τα Μουκριώτκα: γλωσσικές εικόνες του Μόκρου-Λιβαδερού Κοζάνης της κ. Έφης Νίκου-Γιωλτζόγλου συνιστά μια πράξη αντίστασης στη συρρίκνωση και εξαφάνιση των διαλέκτων. Την ευχαριστούμε θερμά γι’ αυτό.

Και εγώ σας ευχαριστώ που με ακούσατε

Advertisements

About kdinas

Καθηγητής Γλωσσολογίας - Ελληνικής Γλώσσας και Διδακτικής της Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
This entry was posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις, Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s